Ulga rehabilitacyjna

Najwyższe zwroty podatku Jeśli jesteś osobą niepełnosprawną ewentualnie masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, sprawdź, czy poniesione przez Ciebie koszty na cele rehabilitacyjne oraz wydatki powiązane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych mogą być odliczone od podatku dochodowego od osób fizycznych. Jeżeli tak, to możesz je wziąć pod uwagę przy wypełnianiu PIT.

Pamiętaj!
Każda ulga podatkowa to przywilej, z którego będziesz mógł skorzystać wyłącznie wtedy, gdy wypełnisz wszystkie warunki. Urząd podatkowy ma prawo skontrolować poprawność dokonanych potrąceń.

Wyjaśnienie najistotniejszych pojęć

Osoba niepełnosprawna — to osoba, która posiada jedno z poniższych:

  • orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
  • decyzję o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na bazie przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r.
  • decyzję przyznającą rentę z tytułu rentę socjalną, rentę szkoleniową, częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy
  • decyzję o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydane na podstawie odrębnych przepisów

Osoba niepełnosprawna zaliczona do I grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdatność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności.

Osoba niepełnosprawna zaliczona do II grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdatność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Osoba niepełnosprawna pozostająca na utrzymaniu podatnika — to zięciowie, pasierbowie, dzieci przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, rodzeństwo, małżonek, dzieci własne, synowe, rodzice współmałżonka, rodzice, ojczym, macocha, jeżeli pozostają na utrzymaniu podatnika, są osobami niepełnosprawnymi, a ich dochody nie przewyższają w roku podatkowym kwoty 9120 zł.

Poniesione koszty uprawniające do potrąceń

Nie każdy wydatek dotyczący osoby niepełnosprawnej uprawnia do potrąceń w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Potrąceniu podlegają wyłącznie te koszty poniesione przez podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną lub osobę niepełnosprawną, które zostały wyszczególnione w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

Koszty uprawniające do potrąceń dzielą się na:

  • wydatki ograniczane limitami (kwotę przysługującego odliczenia liczy się z uwzględnieniem "górnego" lub "dolnego" limitu kwotowego)
  • wydatki nielimitowane (odliczeniu podlega cała wydatkowana kwota)

Koszty limitowane — należą do nich opłaty poniesione na:

  • leki, jeśli lekarz specjalista uzna, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki stale lub czasowo. W tym przypadku odliczeniu ulegają wydatki w wartości będącej różnicą pomiędzy wydatkami faktycznie poniesionymi w danym miesiącu a kwotą 100 zł
  • opłacenie przewodników osób niewidomych zaliczonych do II lub I grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa – maksymalna kwota ulgi w roku podatkowym wynosi 2280 zł
  • koszty utrzymania przez osoby niewidome zaliczone do II lub I grupy inwalidztwa psa przewodnika - maksymalna kwota potrącenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł
  • korzystanie z samochodu osobowego stanowiącego współwłasność lub własność osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu dzieci niepełnosprawne albo osobę niepełnosprawną zaliczoną do II lub I grupy inwalidztwa, które nie ukończyły 16-tego roku życia, na potrzeby związane z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - maksymalna kwota ulgi w roku podatkowym wynosi 2280 zł

Wydatki nielimitowane — należą do nich koszty poniesione na:

  • zakup i naprawę narzędzi technicznych, indywidualnego sprzętu, urządzeń niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wypełnianie czynności życiowych, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego
  • adaptacja pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
  • odpłatny, konieczny przewóz na konieczne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
    • osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16, również innymi niż karetka środkami transportu sanitarnego
    • osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego
  • odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:
    • na turnusie rehabilitacyjnym
    • na obozach i koloniach dla młodzieży i dzieci niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia
    • w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładach rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych
  • zakup wydawnictw, pomocy, materiałów szkoleniowych, właściwie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
  • odpłatny pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładach opiekuńczo-leczniczych
  • adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
  • opłacenie tłumacza języka migowego
  • kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia
  • opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w czasie długotrwałej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa
  • odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym

Bardzo ważne!
Przedstawiony katalog kosztów (zarówno limitowanych jak i nielimitowanych) ma charakter zamknięty. Oznacza to, że potrąceniu podlegają wyłącznie te wydatki, które zostały w nim wskazane. W konsekwencji nie można odliczyć kosztów powiązanych np. z opłaceniem wizyty lekarskiej lub dojazdem osobistym samochodem na badania lekarskie. Odliczeniu nie podlegają też wydatki (choćby wskazane w katalogu), które w pełni zostały sfinansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych albo w pełni zostały oddane osobie w jakiejkolwiek formie.

Dokumentowanie kosztów dających prawo do odliczeń

Ulga na internet

Wartość kosztów określa się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Może to być rachunek, faktura, dowód wpłaty na poczcie, potwierdzenie przelewu bankowego, o ile wynika z nich kto, kiedy, ile, za co zapłacił. Tylko w wypadku wydatków limitowanych związanych z:
  • używaniem samochodu osobowego w związku z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne niepełnosprawnego dziecka, które nie skończyło 16. roku życia albo osoby niepełnosprawnej zaliczonej do II lub I grupy inwalidztwa
  • sfinansowaniem przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa oraz osób niewidomych zaliczonych do I lub II grupy inwalidztwa
  • utrzymaniem psa przewodnika przez osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa
nie jest potrzebne posiadanie dokumentów stwierdzających wysokość kosztów. Nie znaczy to niemniej jednak, że tego rodzaju koszty wolno odliczyć bez uprzedniego ich poniesienia. Przesłanką skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej jest albowiem poniesienie wydatków ułatwiających wykonywanie czynności życiowych lub kosztów na cele rehabilitacyjne.

Ważne!
Brak ustawowego warunku dokumentowania wysokości określonych kosztów rachunkiem, fakturą lub innym dokumentem nie pozbawia urzędu podatkowego prawa do zwrócenia się do osoby, która zastosowała odliczenie, o wykazanie, że spełnia wszystkie warunki do zastosowania potrącenia oraz że dany nakład pieniężny został przez nią naprawdę poniesiony. Organ podatkowy dokonuje tego w toku prowadzonego postępowania podatkowego lub w ramach czynności sprawdzających.

Jeśli zastosowałeś odliczenie, a po wysłaniu PIT-a rocznego zorientujesz się, że nie posiadasz dokumentów potwierdzających prawo do odliczenia, powinieneś jak najszybciej przesłać korektę deklaracji podatkowej.

Jaką sumę możesz potrącić?

W przypadku wydatków:

  1. nielimitowanych - odliczasz kwotę faktycznie poniesioną
  2. w części opłaconych (dofinansowanych) ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz wydatków oddanych podatnikowi w jakiejkolwiek postaci - odliczasz różnicę pomiędzy wydatkami rzeczywiście poniesionymi, a kwotą zwróconą w jakiejkolwiek formie lub sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków)
  3. ograniczonych "górnym" limitem kwotowym - odliczasz kwotę faktycznie wydatkowaną, nie wyższą niż limit wskazany w ustawie
  4. na leki - potrącasz różnicę pomiędzy kosztami rzeczywiście wydatkowanymi w danym miesiącu, a kwotą 100 zł

Procedura dokonywania potrąceń

Odliczenia masz prawo dokonać:

  • od przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
  • od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych z użyciem skali podatkowej

e-Deklaracje Potrącenia dokonujesz w deklaracji podatkowej PIT-28 lub PIT-37 lub PIT-36, do którego (których) załączasz formularz PIT/O (informacja o potrąceniach). Potrąceniu od dochodu ulegają te wydatki, które nie zostały odliczone na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie zostały zaliczone do kosztów osiągnięcia przychodów, nie zostały oddane w jakiejkolwiek formie. I na odwrót, potrąceniu - na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - podlegają wyłącznie te wydatki, które nie zostały odliczone od dochodu lub zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Jeśli w roku fiskalnym, wśród wyżej wskazanych dochodów (przychodów), osiągnąłeś dochody (przychody) z najmu lub umów o podobnym charakterze, pozarolniczej działalności gospodarczej, to z ulgi rehabilitacyjnej możesz skorzystać już w trakcie roku podatkowego, tj. przy obliczaniu zaliczki lub ryczałtu ("ostatecznego" rozliczenia dokonujesz niemniej jednak w deklaracji podatkowej).

Niezwykle ważne!
Wartość przysługującej ulgi, w części w której nie miała pokrycia w Twych dochodach (przychodach) w danym roku podatkowym, nie ulega potrąceniu w kolejnych latach.

Stosownie do postanowień ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może, w związku z poniesionymi kosztami dającymi prawo do ulgi rehabilitacyjnej:

  • obniżyć pobór zaliczek na podatek, jeśli podatnik wykaże, że zaliczki wyliczone wedle zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok fiskalny
  • zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku, jeśli podatnik udowodni, że potrącony podatek byłby zbyt duży w stosunku do podatku należnego za rok fiskalny lub inny okres rozliczeniowy