Ulga rehabilitacyjna
Jeśli jesteś osobą niepełnosprawną ewentualnie masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, sprawdź, czy poniesione przez Ciebie koszty na cele rehabilitacyjne oraz wydatki powiązane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych mogą być odliczone od podatku dochodowego od osób fizycznych. Jeżeli tak, to możesz je wziąć pod uwagę przy wypełnianiu PIT.
Pamiętaj!
Każda ulga podatkowa to przywilej, z którego będziesz mógł skorzystać wyłącznie wtedy, gdy wypełnisz wszystkie warunki. Urząd podatkowy ma prawo skontrolować poprawność dokonanych potrąceń.
Wyjaśnienie najistotniejszych pojęć
Osoba niepełnosprawna — to osoba, która posiada jedno z poniższych:
- orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
- decyzję o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na bazie przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r.
- decyzję przyznającą rentę z tytułu rentę socjalną, rentę szkoleniową, częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy
- decyzję o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydane na podstawie odrębnych przepisów
Osoba niepełnosprawna zaliczona do I grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdatność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności.
Osoba niepełnosprawna zaliczona do II grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdatność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Osoba niepełnosprawna pozostająca na utrzymaniu podatnika — to zięciowie, pasierbowie, dzieci przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, rodzeństwo, małżonek, dzieci własne, synowe, rodzice współmałżonka, rodzice, ojczym, macocha, jeżeli pozostają na utrzymaniu podatnika, są osobami niepełnosprawnymi, a ich dochody nie przewyższają w roku podatkowym kwoty 9120 zł.
Poniesione koszty uprawniające do potrąceń
Nie każdy wydatek dotyczący osoby niepełnosprawnej uprawnia do potrąceń w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Potrąceniu podlegają wyłącznie te koszty poniesione przez podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną lub osobę niepełnosprawną, które zostały wyszczególnione w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.
Koszty uprawniające do potrąceń dzielą się na:
- wydatki ograniczane limitami (kwotę przysługującego odliczenia liczy się z uwzględnieniem "górnego" lub "dolnego" limitu kwotowego)
- wydatki nielimitowane (odliczeniu podlega cała wydatkowana kwota)
Koszty limitowane — należą do nich opłaty poniesione na:
- leki, jeśli lekarz specjalista uzna, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki stale lub czasowo. W tym przypadku odliczeniu ulegają wydatki w wartości będącej różnicą pomiędzy wydatkami faktycznie poniesionymi w danym miesiącu a kwotą 100 zł
- opłacenie przewodników osób niewidomych zaliczonych do II lub I grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa – maksymalna kwota ulgi w roku podatkowym wynosi 2280 zł
- koszty utrzymania przez osoby niewidome zaliczone do II lub I grupy inwalidztwa psa przewodnika - maksymalna kwota potrącenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł
- korzystanie z samochodu osobowego stanowiącego współwłasność lub własność osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu dzieci niepełnosprawne albo osobę niepełnosprawną zaliczoną do II lub I grupy inwalidztwa, które nie ukończyły 16-tego roku życia, na potrzeby związane z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - maksymalna kwota ulgi w roku podatkowym wynosi 2280 zł
Wydatki nielimitowane — należą do nich koszty poniesione na:
- zakup i naprawę narzędzi technicznych, indywidualnego sprzętu, urządzeń niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wypełnianie czynności życiowych, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego
- adaptacja pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- odpłatny, konieczny przewóz na konieczne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
- osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16, również innymi niż karetka środkami transportu sanitarnego
- osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego
- odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:
- zakup wydawnictw, pomocy, materiałów szkoleniowych, właściwie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- odpłatny pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładach opiekuńczo-leczniczych
- adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- opłacenie tłumacza języka migowego
- kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia
- opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w czasie długotrwałej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa
- odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym
Bardzo ważne!
Przedstawiony katalog kosztów (zarówno limitowanych jak i nielimitowanych) ma charakter zamknięty. Oznacza to, że potrąceniu podlegają wyłącznie te wydatki, które zostały w nim wskazane.
W konsekwencji nie można odliczyć kosztów powiązanych np. z opłaceniem wizyty lekarskiej lub dojazdem osobistym samochodem na badania lekarskie.
Odliczeniu nie podlegają też wydatki (choćby wskazane w katalogu), które w pełni zostały sfinansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych albo w pełni zostały oddane osobie w jakiejkolwiek formie.
Dokumentowanie kosztów dających prawo do odliczeń
- używaniem samochodu osobowego w związku z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne niepełnosprawnego dziecka, które nie skończyło 16. roku życia albo osoby niepełnosprawnej zaliczonej do II lub I grupy inwalidztwa
- sfinansowaniem przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa oraz osób niewidomych zaliczonych do I lub II grupy inwalidztwa
- utrzymaniem psa przewodnika przez osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa
Ważne!
Brak ustawowego warunku dokumentowania wysokości określonych kosztów rachunkiem, fakturą lub innym dokumentem nie pozbawia urzędu podatkowego prawa do zwrócenia się do osoby, która zastosowała odliczenie, o wykazanie, że spełnia wszystkie warunki do zastosowania potrącenia oraz że dany nakład pieniężny został przez nią naprawdę poniesiony. Organ podatkowy dokonuje tego w toku prowadzonego postępowania podatkowego lub w ramach czynności sprawdzających.
Jeśli zastosowałeś odliczenie, a po wysłaniu PIT-a rocznego zorientujesz się, że nie posiadasz dokumentów potwierdzających prawo do odliczenia, powinieneś jak najszybciej przesłać korektę deklaracji podatkowej.
Jaką sumę możesz potrącić?
W przypadku wydatków:
- nielimitowanych - odliczasz kwotę faktycznie poniesioną
- w części opłaconych (dofinansowanych) ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz wydatków oddanych podatnikowi w jakiejkolwiek postaci - odliczasz różnicę pomiędzy wydatkami rzeczywiście poniesionymi, a kwotą zwróconą w jakiejkolwiek formie lub sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków)
- ograniczonych "górnym" limitem kwotowym - odliczasz kwotę faktycznie wydatkowaną, nie wyższą niż limit wskazany w ustawie
- na leki - potrącasz różnicę pomiędzy kosztami rzeczywiście wydatkowanymi w danym miesiącu, a kwotą 100 zł
Procedura dokonywania potrąceń
Odliczenia masz prawo dokonać:
- od przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
- od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych z użyciem skali podatkowej
Potrącenia dokonujesz w deklaracji podatkowej PIT-28 lub PIT-37 lub PIT-36, do którego (których) załączasz formularz PIT/O (informacja o potrąceniach).
Potrąceniu od dochodu ulegają te wydatki, które nie zostały odliczone na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie zostały zaliczone do kosztów osiągnięcia przychodów, nie zostały oddane w jakiejkolwiek formie. I na odwrót, potrąceniu - na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - podlegają wyłącznie te wydatki, które nie zostały odliczone od dochodu lub zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Jeśli w roku fiskalnym, wśród wyżej wskazanych dochodów (przychodów), osiągnąłeś dochody (przychody) z najmu lub umów o podobnym charakterze, pozarolniczej działalności gospodarczej, to z ulgi rehabilitacyjnej możesz skorzystać już w trakcie roku podatkowego, tj. przy obliczaniu zaliczki lub ryczałtu ("ostatecznego" rozliczenia dokonujesz niemniej jednak w deklaracji podatkowej).
Niezwykle ważne!
Wartość przysługującej ulgi, w części w której nie miała pokrycia w Twych dochodach (przychodach) w danym roku podatkowym, nie ulega potrąceniu w kolejnych latach.
Stosownie do postanowień ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może, w związku z poniesionymi kosztami dającymi prawo do ulgi rehabilitacyjnej:
- obniżyć pobór zaliczek na podatek, jeśli podatnik wykaże, że zaliczki wyliczone wedle zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok fiskalny
- zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku, jeśli podatnik udowodni, że potrącony podatek byłby zbyt duży w stosunku do podatku należnego za rok fiskalny lub inny okres rozliczeniowy